امروزه تجهیزات و ماشینآلات صنعتی مدرن و پیشرفته حرف اول را در تولید هر کشور میزنند. این تجهیزات برای اینکه بالاترین کارایی را داشته باشند نیازمند عملکردهای تعریفشده و کنترل منظم هستند. تابلو برقهای صنعتی این وظایف را در تجهیزات تولیدی بر عهده دارند، بنابراین درک اینکه تابلو برق صنعتی چیست از اهمیت ویژهای برخوردار است. تابلو برقهای صنعتی شامل مدارهای قدرت یا مدارهای کنترل و یا هر دوی آنها هستند که سیگنالهایی را برای هدایت عملکرد ماشینآلات یا تجهیزات میفرستند. تابلو برقهای صنعتی بیشتر در پالایشگاهها، کارخانههای صنعتی و تولیدی و ایستگاههای تأمین برق مورد استفاده قرار میگیرند. برای آشنایی بیشتر با تابلو برقهای صنعتی و نحوه عملکرد آنها با ادامه این مقاله همراه باشید.
بخشهای اصلی یک تابلو برق صنعتی کدام است؟
تابلو برقهای صنعتی درواقع یک محفظه فلزی هستند که درون آنها قطعاتی برای کنترل جریان برق و عملکردهای مکانیکی مختلف تجهیزات یا ماشینآلات صنعتی قرار دارد. تابلو برقها ایمنی را در کارخانهها افزایش میدهند و از تجهیزات و ماشینآلات صنعتی محافظت میکنند. همچنین مانع از برقگرفتگی کارکنان کارخانه میشوند. بیشتر تابلو برقهای صنعتی فلزی هستند، اما ممکن است در جنسهای پلی کربنات و کامپوزیت هم تولید شوند. تجهیزات تابلو برق صنعتی شامل سوئیچها، دستگیرهها و نمایشگرها هستند که همگی عایق شده و در جای خود قرار میگیرند. تعمیر و نگهداری تابلو برقهای صنعتی هم به همین دلیل راحت است.
به عبارت سادهتر میتوان گفت که تابلو برق صنعتی ترکیبی از وسایل الکتریکی است که از جریان برق برای کنترل عملکردهای مکانیکی مختلف تجهیزات یا ماشینآلات صنعتی استفاده میکند. یک تابلو برق صنعتی شامل دو بخش اصلی است: ساختار تابلو و اجزای الکتریکی. ساختار یک تابلوی برق صنعتی ترکیبی از یک محفظه و یک پنل پشتی است که به یک جعبه معمولی شباهت دارد.
![انواع تابلو برق صنعتی]()
محفظه تابلو برق صنعتی
محفظه تابلو برق معمولاً یک جعبه فلزی با اندازه متفاوت است و از آلومینیوم یا فولاد ضدزنگ ساخته میشود. تعداد درب (معمولاً یک یا دو) مورد نیاز روی محفظه، اندازه آن را در کاربردهای مختلف صنعتی مشخص میکند. محفظه دارای رتبهبندی ایمنی (508A) و یا طبقهبندی NEMA است. این رتبهبندیها به کاربران کمک میکنند تا ویژگیهایی مانند استفاده در فضای باز یا داخلی، مقاوم بودن در برابر آب، ضد گردوغبار بودن، رتبهبندی شرایط خطرناک و درجه ضد انفجار این تابلوها را بفهمند.این طبقهبندیهای مختلف باید بر روی یک صفحه فلزی چاپ شده باشد و برای شناسایی و نصب آسان این دستگاه بر روی محفظه قرار بگیرند.از دیگر اجزای درون محفظه، تایمرهای تابلو برق صنعتی هستند. این تایمرها برای زمانبندی کنترل دستگاهها و تجهیزات صنعتی کاربرد دارند. انواع مختلف تایمرهای تابلو برق صنعتی تایمرهای آنالوگ و تایمرهای دیجیتال هستند.
![تجهیزات تابلو برق صنعتی]()
پنل های پشتی تابلو برق صنعتی
پنل پشتی تابلو برق یک ورق فلزی است که در داخل محفظه نصب شده است. این پنل به نصب ریل DIN و کانالهای سیمکشی کمک میکند. ریلهای فلزی DIN دارای ابعاد استانداردشده و ساختاری برای نصب دستگاههای الکتریکی هستند. کانالهای سیمکشی، سیمها را مسیریابی و سازماندهی کرده و درعینحال به کنترل نویز الکتریکی بین دستگاههای داخل جعبه کمک میکنند.
کاربرد تابلو برق صنعتی
تابلو برقهای صنعتی کاربردهای زیادی دارند. صنایع مختلف برای اهداف متفاوتی از این تابلوها استفاده میکنند. در ادامه به تعدادی از کاربردهای تابلو برقهای صنعتی اشاره میکنیم:
- تابلو برق از شوک الکتریکی جلوگیری میکند.
- مانع از برقگرفتگی میشود.
- از تجهیزات و ماشینآلات کارخانهها محافظت میکند.
- جریان برق را بین تجهیزات و ماشینآلات برقرار میکند.
- از نشت برق و آتشسوزی و خطرات اینچنینی جلوگیری میکند، چون کلید قطع خودکار دارد.
- انرژی الکتریکی را برای مصارف مختلف مانند روشنایی تأمین میکند.
![تایمرهای تابلو برق صنعتی]()
انواع تابلو برق صنعتی
انواع مختلفی از تابلوهای برق با توجه به نیاز صنایع وجود دارند. تابلوهای برق با توجه به ظرفیت و کاربردشان از کلیدهای مختلف، سیستمهای کنترل، فیدرها و باسبار استفاده میکنند. تابلو برقهای صنعتی بهطور کلی به سه دسته فشارقوی، فشار متوسط و فشار ضعیف تقسیم میشوند که هرکدام از آنها زیرشاخههای خود را دارند.انواع تابلو برق صنعتی عبارتاند از:
- تابلو کنترل
- تابلو LT اصلی
- تابلو سوئیچ انتقال
- تابلو ضریب قدرت
- تابلو PCC
- تابلو HVAC
- تابلو MCC
- تابلو نورپردازی
- تابلو PHE
- تابلو هیدرانت
تابلو کنترل
تابلو کنترل اجرای عملی مدار کنترل را بر عهده دارد. بدیهی است که این تابلو ولتاژ پایین است، حتی برخی از آنها با ولتاژ DC کار میکنند. این تابلو شامل رله (تایمر)، PLC، NO، NC، مدارهای هشدار، مدار زنگ و ... است.
تابلو LT اصلی
تابلو LT یک تابلو برق فشارقوی است که با برق 3 فاز 440 ولت کار میکند. این تابلو در شرکتها و ساختمانها استفاده میشود. تابلو برق LT تمام بار یک ساختمان را حمل میکند. این تابلو شامل مدار شکنها، ایزولاتورها، باس کوپلر و ... با ظرفیت بالا است. تابلو LT منبع ورودی برای تابلو کنترل برق اصلی، تابلو HVAC و ... است.
تابلو سوئیچ انتقال
این تابلو ممکن است بخشی از تابلوی LT باشد یا بهطور جداگانه نصب شده باشد. تابلوی سوئیچ انتقال شامل کلیدهای انتقال، کلیدهای مدار و ... است. وظیفه اصلی این تابلو تغییر بار الکتریکی است.
تابلو ضریب قدرت
این تابلو برق برای بهبود ضریب قدرت کل محوطه صنعتی مستقیماً به پنل LT متصل میشود.
تابلو PCC
PCC به معنای مرکز کنترل قدرت است. این تابلوی اصلی برای کنترل تمام بار ماشینآلات و تجهیزات یک کارخانه استفاده میشود. تمامی ماشینآلات یا دستگاههای یک کارخانه به طور مستقیم یا غیرمستقیم به این تابلو متصل میشوند. تابلوهای PCC همچنین برق را به سایر تابلوهای فرعی مانند تابلوMCC ، تابلو روشنایی و ... میرسانند.
تابلو HVAC
این تابلو مانند تابلوی PCC یک پنل انتقال قدرت است. کلیه دستگاههای تهویه مطبوع، ماشینآلات، تجهیزاتی مانند اگزوز، کولر، چیلر، برج خنککننده، پمپ و ... به تابلوی HVAC متصل میشوند.
تابلو MCC
MCC به معنای مرکز کنترل موتور است. این تابلو برق تمام موتورهای یک کارخانه را تأمین میکند. تابلو MCC از کلیدهای مدار، کنداکتور، استارت موتور، بانک خازن و ... تشکیل شده است.
تابلو نورپردازی
این تابلو یک تابلوی فرعی است که برای کنترل تمام چراغهای یک کارخانه استفاده میشود. این تابلو شامل MCBها، سوئیچ¬ها و ... با مصرف پایین است.
تابلو PHE
PHE به معنای لولهکشی، گرمایش و برق است. این تابلو یک تابلوی فرعی با ظرفیت کم است که پمپهای آب کوچک، بخاریها، فیلترهای آب، موتورها و سایر دستگاههای الکتریکی به آن متصل میشوند.
تابلو هیدرانت
تابلو هیدرانت هم یک تابلوی فرعی است که تمام دستگاههای شیر آتشنشانی، پمپهایی مانند پمپهای هیدرانت، پمپهای اسپرینکلر و پمپهای جوکی به آن وصل میشوند.
![کاربرد تابلو برق صنعتی]()
مزایای تابلو برق صنعتی
در مورد مزایای تابلو برقهای صنعتی هر چه بگوییم کم است. تابلو برقهای صنعتی بسیاری از مشکلات مربوط به برق را در کارخانهها تولیدی و صنعتی حل کردهاند. این تجهیزات مزایای زیادی دارند ازجمله:
1. تابلو برقهای صنعتی برای اتوماسیون صنعتی ضروری هستند، زیرا بهطور مداوم بر تجهیزات صنعتی مختلف نظارت میکنند. به این ترتیب، آنها به کارشناسان کمک میکنند تا اهداف تولید را کنترل و سازماندهی کنند.
2. صنایع مختلف میتوانند تابلو برقها را بهصورت سفارشی بر اساس نیاز خود تهیه کنند.
3. تابلو برقها با نظارت مداوم بر تجهیزات و ارائه دادهها به کارشناسان در هر دقیقه، اطمینان بیشتری در کارخانهها ایجاد میکنند.
4. این تابلوها ضد آب هستند؛ به این معنی که میتوانید آنها را هم در داخل و هم در فضای باز قرار دهید، زیرا با تغییر شرایط آب و هوایی زنگ نمیزنند یا آسیب نمیبینند.
5. تابلو برقهای صنعتی بیخطر هستند و از خطر شوک الکتریکی یا آتشسوزی جلوگیری میکنند.
6. این تابلوها با افزایش کارایی در مصرف انرژی صرفهجویی میکنند و هزینهها را کاهش میدهند.